Lakɔlisomisɛnw ka kalan seereyasɛbɛ (SEPE) ni Kolɛzi kalanso fɔlɔ donni ɲɔgɔndan, saan 2026 taa : Guvɛrɛnɛman ye sira di Fada Guruma ka lakɔliso Untaani na, Gulumu maraba kɔnɔ walisa baaraw ka daminɛ.
Lakɔlisomisɛnw ka kalan seereyasɛbɛ (SEPE) ni Kolɛzi kalanso fɔlɔ donni ɲɔgɔndan, saan 2026 taa : Guvɛrɛnɛman ye sira di Fada Guruma ka lakɔliso Untaani na, Gulumu maraba kɔnɔ walisa baaraw ka daminɛ.
Lakɔlisomisɛnw ka kalan seereyasɛbɛ (SEPE) ni Kolɛzi kalanso fɔlɔ donni ɲɔgɔndan daminɛna jamana bɛɛ kɔnɔ taratalon, samiɲakalo tile 2, saan 2026 ra. Gulumu maraba kɔnɔ, lakɔliso Untaani A ra, min bi Fada Guruma ka Sigiyɔrɔ kalanbaju ɲamɔgɔso (SƐBU) 2nan ka mara ra, Guvɛrɛnɛman ka lasigiden minw ye Jamanadenw ka baarakɛlaw Minisiri, an Balimancɛ Matiyasi TARAWORE, Sanfɛkalan, lɔnniɲinibaara ni lɔnniw lakurayali Minisiri, Porofesɛri Ajima TƆNBIYANO ani Nɔnabila Minisiri min bi sɔrɔw ni nafolokow minisiri dɛmɛ, n’a bi baarakɛnafolo koow filɛ, an balimanmuso Fatumata BAKO/ TARAWORE,olu jɛnna ka sira di walisa sɛgɛsɛgɛlibaaraw ka daminɛ. An balimancɛ Zaki Sɔsitɛni DINGARA le y’o baara ɲaminɛ, ale min ye Kalanbaju, Balikukalan ni Siyakanw sabatili Minisiri ye.
Sɔgɔma joona lakɔliso nin na, koo bɛɛ bilal’a sira kan hakilisigi kɔnɔ. Sɛbɛɲinibagaw bɛɛ tɔgɔ weeleli kɔfɛ, kɔrɔsilikɛlaw ye sariyaw kalan o ye, labɛnnibaaraw fana kɛra ka tugu baarakɛsira ɲasigininw kɔ.
Sigiyɔrɔ ka ladagamuni ni maralibaara ɲamɔgɔ caaman ye Minisiri Zaki Sɔsitɛni bilasira ka sɛgɛsɛgɛlibaara fɔlɔ foroko dayɛlɛ maraba nin na. Yanni kalandenw ka baara daminɛ, fagamanw yaalala kalanso kelen kelen bɛɛ ra walisa ka seereyasɛbɛ laɲinibagaw timinandiya ni lannaya, hakilisigi ani jijali kumanw ye.
O seen fɛ tuguni, kalanbaju ɲamɔgɔ fɔlɔ ni minisiri tɔɔw y’o ka foli lase ladagamuni baarakɛlaw bɛɛ ma o ka ɲɔgɔlajɛn kanma, o y’o lalɔnniya fana ko, Guvɛrɛnɛman ye layuru ta ka koo bɛɛ kɛ jango kalan sɛgɛsɛgɛlibaara nunu ka kɛ ka ɲɛ hali ni gwɛlɛya caaman bi yen ka taga jamana sigicogo faan fɛ. An balimancɛ Zaki Sɔsitɛni DINGARA y’a ka foli lase fana Faso lafasalikuluw ma, olu minw bi baaraba kɛra walisa sɛgɛsɛgɛlibaara nunu ka kɛ hɛɛrɛ ni hakilisigi kɔnɔ jamana faan bɛɛ ra. A y’a yira ko baaraba kɛra ka taga lakɔlikaramɔgɔw ka baarakalan, o ka baara ɲɛya kɔrɔsili ani bolifɛnw labɛnni faan fɛ. A y’a fɔ ko « Koo bɛɛ kɛra walisa sɛgɛsɛgɛlibaaraw ka waleya ka ɲɛ ».
ƐSI maraba kalanbaju ni lakɔli kɔkankalan ɲamɔgɔso ka jatiliw y’a yira ko, ladagamuni baarakɛlaw ye baaraba kɛ min ye ɲatagaba di musodenw ka lakɔlikalan ma.
Saan 2026 ra, ƐSI maraba ra, seereyasɛbɛ laɲinibagaw ye 11 522 ye, minw cɛma, musodenw ye 6 163 ye ka cɛdenw kɛ 5 359 ye. Walisa ka sɛgɛsɛgɛlibaaraw labɛn ka ɲɛ, kalanso 251 labɛnna santiri 79 kɔnɔ ni kiimɛlikɛyɔrɔ 28 ye maraba ka SƐBU 23 ra.
Kalan min bi bɛɛ niin don, o fana ye kɔnkakɛko ye. O ra, kalanden 41 minw ye farikodɛsɛbagatɔw (EVEYASI) ye, fana ye tali kɛ seereyasɛbɛw ɲinini na, minw cɛma musodenw ye 19 ye.
Seereyasɛbɛ laɲinibagaw tilancogo ka tugu marabaw kɔ;
Marabaw bɛɛ kiimɛhakɛ mumɛ kɔnɔ, Guruma mara le ka laɲinibagaw daa ka ca, o min kiimɛhakɛ bi bɛn 65 % ma :
- Guruma : laɲinibagaw ye 7 607 ye, minw cɛma, musodenw daa ye 4 101 ye ka cɛdenw daa kɛ 3 506 ye ; 40 santiri ; kiimɛlibaaraw kɔrɔsiyɔrɔ 12 ;
- Ɲaɲa : laɲinibagaw ye 2 306 ye, minw cɛma, musodenw daa ye 1 266 ye ka cɛdenw daa kɛ 1 040 ye ; santiri 21 ; kiimɛlibaaraw kɔrɔsiyɔrɔ 08 ;
- Tapowa: laɲinibagaw ye 965 ye, minw cɛma, musodenw daa ye 485 ye ka cɛdenw daa kɛ 480 ye ; santiri 12 ; kiimɛlibaaraw kɔrɔsiyɔrɔ 05 ;
- Kɔnpiɲɛnga : laɲinibagaw ye 438 ye, minw cɛma, musodenw daa ye 195 ye ka cɛdenw daa kɛ 243 ye ; santiri 04 ; kiimɛlibaaraw kɔrɔsiyɔrɔ 02 ;
- Komɔnjari : laɲinibagaw ye 206 ye, minw cɛma, musodenw daa ye 116 ye ka cɛdenw daa kɛ 90 ye ; santiri 02 ; kiimɛlibaaraw kɔrɔsiyɔrɔ 01.
Lakɔliso Untaani A bi baaraba kɛninw yira ka taga bɛɛ nindonni ni gwɛlɛyaw kunbɛncogoɲuman faan fɛ Burukina ka kalankɛfɛɛrɛ ra. Sigiyɔrɔ kalanbaju ɲamɔgɔ, an balimancɛ Lamudi Tankowano, Lakɔlisomisɛnw ni lakɔli kɔkankalan sɛgɛsɛgɛlikɛla ye santiri nin sarati, o min na laɲinibaga 280 bi yen, min cɛma musodenw ye 133 ka cɛdenw kɛ 147 ye.
O santiri nin lɔyɔrɔ ka bon bari, seereyasɛbɛ laɲinibagaw sugu ka ca yen, n’o ye duguden 203 ni diyagoya sigiyɔrɔfalen kalanden 77 (EDEYI) ye. O bi ladagamunibaara ɲamɔgɔw ka ɲaniya yira ka ladagamuni kuntagajan sɛmɛntiya jamanadenw bɛɛ ye, ka kalandenw jatiminɛ, minw ka sigiyɔrɔw ra latangabali bi yen.
Ka fara o kan, kalan ka yɛlɛmalikuraw fana danbeyara yen. Santiri ra, seereyasɛbɛ laɲinibaga 22 bin’o ka baara kɛ Gurumankan na, minw cɛma, musodenw ye 10 ye. Laɲinibaga 7 fana ye Kalan teliyanin sirafalenfɛɛrɛ/sirafalenyɔrɔw (ƐSƐSA/PE) kalandenw ye.
Jamana bɛɛ kɔnɔ, saan 2026 ka SEPE ni Kolɛzi kalanso fɔlɔ donni ɲɔgɔndan na, laɲinibagaw mumɛ ye 341 732 ye.
www.education.gov.bf/informations/actualites/articles
Traduction réalisée par la Direction de la Recherche en Education Non Formelle / Direction Génerale de la Recherche en Education Non Formelle
Lakɔli kɔkankalan ka lɔnniɲinibaaraw ɲamɔgɔso/ Lakɔli kɔkankalan ɲamɔgɔsoba le y’a bayɛlɛma
